Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय 2, खण्ड 24

संस्कृत

Passage 37.1

ब्रह्मवादिनो वदन्ति यद्वसूनां प्रातः सवनꣳरुद्राणां माध्यन्दिनꣳसवनमादित्यानां च विश्वेषां च देवानां तृतीयसवनम् ॥ १ ॥

पदच्छेद

ब्रह्मवादिनःbrahmavādinaḥवदन्तिvadantiयत्yatवसूनाम्vasūnāmप्रातःprātaḥसवनम्savanamरुद्राणाम्rudrāṇāmमाध्यन्दिनम्mādhyandinamसवनम्savanamआदित्यानाम्ādityānāmचcaविश्वेषाम्viśveṣāmचcaदेवानाम्devānāmतृतीयसवनम्tṛtīyasavanam

अन्वय

ब्रह्मवादिनः वदन्ति-यत् वसूनाम् प्रातःसवनम् [अस्ति], रुद्राणाम् माध्यन्दिनम् सवनम् [अस्ति], आदित्यानाम् च विश्वेषाम् च देवानाम् तृतीयसवनम् [अस्ति], [तर्हि यजमानस्य लोकः क्व अस्ति इति] ।

Passage 37.2

क्व तर्हि यजमानस्य लोक इति स यस्तं न विद्यात्कथं कुर्यादथ विद्वान्कुर्यात् ॥ २ ॥

पदच्छेद

क्वkvaतर्हिtarhiयजमानस्यyajamānasyaलोकःlokaḥइतिitiसःsaḥयःyaḥतम्tamनnaविद्यात्vidyātकथम्kathamकुर्यात्kuryātअथathaविद्वान्vidvānकुर्यात्kuryāt

अन्वय

तर्हि यजमानस्य लोकः क्व [अस्ति] इति । सः यः तम् न विद्यात्, [सः] कथम् कुर्यात्? अथ विद्वान् कुर्यात् ।

Passage 37.3

पुरा प्रातरनुवाकस्योपाकरणाज्जघनेन गार्हपत्यस्योदाङ्मुख उपविश्य स वासवꣳसामाभिगायति ॥ ३ ॥

पदच्छेद

पुराpurāप्रातरनुवाकस्यprātaranuvākasyaउपाकरणात्upākaraṇātजघनेनjaghanenaगार्हपत्यस्यgārhapatyasyaउदाङ्मुखःudāṅmukhaḥउपविश्यupaviśyaसःsaḥवासवम्vāsavamसामsāmaअभिगायतिabhigāyati

Passage 37.4

लो३कद्वारमपावा३र्णू ३३ पश्येम त्वा वयꣳरा ३३३३३ हु ३ म् आ ३३ ज्या ३ यो ३ आ ३२१११ इति ॥ ४ ॥

पदच्छेद

लोकद्वारम्lokadvāramअपावृणुapāvṛṇuपश्येमpaśyemaत्वाtvāवयम्vayamराज्यायrājyāyaइतिiti

Passage 37.5

अथ जुहोति नमोऽग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एतास्मि ॥ ५ ॥

पदच्छेद

अथathaजुहोतिjuhotiनमःnamaḥअग्नयेagnayeपृथिवीक्षितेpṛthivīkṣiteलोकक्षितेlokakṣiteलोकम्lokamमेmeयजमानायyajamānāyaविन्दvindaएषःeṣaḥवैvaiयजमानस्यyajamānasyaलोकःlokaḥएताetāअस्मिasmi

अन्वय

अथ जुहोति-अग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते नमः । मे यजमानाय लोकम् विन्द । एषः वै यजमानस्य लोकः [अस्ति]; [अहम्] एता अस्मि [अत्र आयुषः परस्तात्] ।

Passage 37.6

अत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै वसवः प्रातःसवनꣳसंप्रयच्छन्ति ॥ ६ ॥

पदच्छेद

अत्रatraयजमानःyajamānaḥपरस्तात्parastātआयुषःāyuṣaḥस्वाहाsvāhāअपजहिapajahiपरिघम्parighamइतिitiउक्त्वाuktvāउत्तिष्ठतिuttiṣṭhatiतस्मैtasmaiवसवःvasavaḥप्रातःसवनम्prātaḥsavanamसम्प्रयच्छन्तिsamprayacchanti

अन्वय

अत्र [अहम्] यजमानः आयुषः परस्तात् [एता अस्मि] । स्वाहा; परिघम् अपजहि इति उक्त्वा उत्तिष्ठति । तस्मै वसवः प्रातःसवनम् संप्रयच्छन्ति ।

Passage 37.7

पुरा माध्यन्दिनस्य सवनस्योपाकरणाज्जघनेनाग्नीध्रीयस्योदङ्मुख उपविश्य स रौद्रꣳसामाभिगायति ॥ ७ ॥

पदच्छेद

पुराpurāमाध्यन्दिनस्यmādhyandinasyaसवनस्यsavanasyaउपाकरणात्upākaraṇātजघनेनjaghanenaअग्नीध्रीयस्यagnīdhrīyasyaउदङ्मुखःudaṅmukhaḥउपविश्यupaviśyaसःsaḥरौद्रम्raudramसामsāmaअभिगायतिabhigāyati

अन्वय

माध्यन्दिनस्य सवनस्य उपाकरणात् पुरा आग्नीध्रीयस्य जघनेन उदङ्मुखः उपविश्य सः रौद्रम् साम अभिगायति ।

Passage 37.8

लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयं वैरा३३३३३ हु३म् आ३३ज्या ३यो३आ३२१११इति ॥ ८ ॥

पदच्छेद

लोकद्वारम्lokadvāramअपावृणुapāvṛṇuपश्येमpaśyemaत्वाtvāवयम्vayamवैराज्यायvairājyāyaइतिiti

Passage 37.9

अथ जुहोति नमो वायवेऽन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एतास्मि ॥ ९ ॥

पदच्छेद

अथathaजुहोतिjuhotiनमःnamaḥवायवेvāyaveअन्तरिक्षक्षितेantarikṣakṣiteलोकक्षितेlokakṣiteलोकम्lokamमेmeयजमानायyajamānāyaविन्दvindaएषःeṣaḥवैvaiयजमानस्यyajamānasyaलोकःlokaḥएताetāअस्मिasmi

अन्वय

अथ जुहोति-वायवे अन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते नमः । मे यजमानाय लोकम् विन्द । एषः वै यजमानस्य लोकः [अस्ति]; [अहम्] एता अस्मि [अत्र आयुषः परस्तात्] ।

Passage 37.10

अत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै रुद्रा माध्यंदिनꣳसवनꣳसंप्रयच्छन्ति ॥ १० ॥

पदच्छेद

अत्रatraयजमानःyajamānaḥपरस्तात्parastātआयुषःāyuṣaḥस्वाहाsvāhāअपजहिapajahiपरिघम्parighamइतिitiउक्त्वाuktvāउत्तिष्ठतिuttiṣṭhatiतस्मैtasmaiरुद्राःrudrāḥमाध्यंदिनम्mādhyaṃdinamसवनम्savanamसम्प्रयच्छन्तिsamprayacchanti

अन्वय

अत्र [अहम्] यजमानः आयुषः परस्तात् [एता अस्मि] । स्वाहा; परिघम् अपजहि इति उक्त्वा उत्तिष्ठति । तस्मै रुद्राः माध्यंदिनम् सवनम् संप्रयच्छन्ति ।

Passage 37.11

पुरा तृतीयसवनस्योपाकरणाज्जघनेनाहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यꣳस वैश्वदेवꣳ सामाभिगायति ॥ ११ ॥

पदच्छेद

पुराpurāतृतीयसवनस्यtṛtīyasavanasyaउपाकरणात्upākaraṇātजघनेनjaghanenaआहवनीयस्यāhavanīyasyaउदङ्मुखःudaṅmukhaḥउपविश्यupaviśyaसःsaḥआदित्यम्ādityamसःsaḥवैश्वदेवम्vaiśvadevamसामsāmaअभिगायतिabhigāyati

अन्वय

तृतीयसवनस्य उपाकरणात् पुरा आहवनीयस्य जघनेन उदङ्मुखः उपविश्य सः आदित्यम् [साम अभिगायति]; सः वैश्वदेवम् साम अभिगायति ।

Passage 37.12

लो३कद्वारमपावा३र्णू३३पश्येम त्वा वयꣳ स्वारा ३३३३३ हु३म् आ३३ ज्या३ यो३आ ३२१११ इति ॥ १२ ॥

पदच्छेद

लोकद्वारम्lokadvāramअपावृणुapāvṛṇuपश्येमpaśyemaत्वाtvāवयम्vayamस्वाराज्यायsvārājyāyaइतिiti

Passage 37.13

आदित्यमथ वैश्वदेवं लो३कद्वारमपावा३र्णू३३ पश्येम त्वा वयꣳसाम्रा३३३३३ हु३म् आ३३ ज्या३यो३आ ३२१११ इति ॥ १३ ॥

पदच्छेद

आदित्यम्ādityamअथathaवैश्वदेवम्vaiśvadevamलोकद्वारम्lokadvāramअपावृणुapāvṛṇuपश्येमpaśyemaत्वाtvāवयम्vayamसाम्राज्यायsāmrājyāyaइतिiti

Passage 37.14

अथ जुहोति नम आदित्येभ्यश्च विश्वेभ्यश्च देवेभ्यो दिविक्षिद्भ्यो लोकक्षिद्भ्यो लोकं मे यजमानाय विन्दत ॥ १४ ॥

पदच्छेद

अथathaजुहोतिjuhotiनमःnamaḥआदित्येभ्यःādityebhyaḥचcaविश्वेभ्यःviśvebhyaḥचcaदेवेभ्यःdevebhyaḥदिविक्षिद्भ्यःdivikṣidbhyaḥलोकक्षिद्भ्यःlokakṣidbhyaḥलोकम्lokamमेmeयजमानायyajamānāyaविन्दतvindata

अन्वय

अथ जुहोति-आदित्येभ्यः च विश्वेभ्यः च देवेभ्यः दिविक्षिद्भ्यः लोकक्षिद्भ्यः नमः । मे यजमानाय लोकम् विन्दत ।

Passage 37.15

एष वै यजमानस्य लोक एतास्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापहत परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति ॥ १५ ॥

पदच्छेद

एषःeṣaḥवैvaiयजमानस्यyajamānasyaलोकःlokaḥएताetāअस्मिasmiअत्रatraयजमानःyajamānaḥपरस्तात्parastātआयुषःāyuṣaḥस्वाहाsvāhāअपहतapahataपरिघम्parighamइतिitiउक्त्वाuktvāउत्तिष्ठतिuttiṣṭhati

अन्वय

एषः वै यजमानस्य लोकः [अस्ति] । [अहम्] यजमानः अत्र आयुषः परस्तात् एता अस्मि । स्वाहा; परिघम् अपहत इति उक्त्वा उत्तिष्ठति ।

Passage 37.16

तस्मा आदित्याश्च विश्वे च देवास्तृतीयसवनꣳसंप्रयच्छन्त्येष ह वै यज्ञस्य मात्रां वेद य एवं वेद य एवं वेद ॥ १६ ॥

पदच्छेद

तस्मैtasmaiआदित्याःādityāḥचcaविश्वेviśveचcaदेवाःdevāḥतृतीयसवनम्tṛtīyasavanamसम्प्रयच्छन्तिsamprayacchantiएषःeṣaḥहhaवैvaiयज्ञस्यyajñasyaमात्राम्mātrāmवेदvedaयःyaḥएवम्evamवेदvedaयःyaḥएवम्evamवेदveda

अन्वय

तस्मै आदित्याः च विश्वे च देवाः तृतीयसवनम् संप्रयच्छन्ति । यः एवम् वेद, एषः ह वै यज्ञस्य मात्राम् वेद; यः एवम् वेद [इति] ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय 2, खण्ड 24

Read the whole section →