Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय 3, खण्ड 17

संस्कृत

Passage 54.1

स यदशिशिषति यत्पिपासति यन्न रमते ता अस्य दीक्षाः ॥ १ ॥

पदच्छेद

सःsaḥयत्yatअशिशिषतिaśiśiṣatiयत्yatपिपासतिpipāsatiयत्yatनnaरमतेramateताःtāḥअस्यasyaदीक्षाःdīkṣāḥ

अन्वय

सः यत् अशिशिषति, यत् पिपासति, यत् न रमते, ताः अस्य दीक्षाः [सन्ति] ।

Passage 54.2

अथ यदश्नाति यत्पिबति यद्रमते तदुपसदैरेति ॥ २ ॥

पदच्छेद

अथathaयत्yatअश्नातिaśnātiयत्yatपिबतिpibatiयत्yatरमतेramateतत्tatउपसदैःupasadaiḥएतिeti

अन्वय

अथ यत् [सः] अश्नाति, यत् पिबति, यत् रमते, तत् उपसदैः [समानताम्] एति ।

Passage 54.3

अथ यद्धसति यज्जक्षति यन्मैथुनं चरति स्तुतशस्त्रैरेव तदेति ॥ ३ ॥

पदच्छेद

अथathaयत्yatहसतिhasatiयत्yatजक्षतिjakṣatiयत्yatमैथुनम्maithunamचरतिcaratiस्तुतशस्त्रैःstutaśastraiḥएवevaतत्tatएतिeti

अन्वय

अथ यत् [सः] हसति, यत् जक्षति, यत् मैथुनम् चरति, तत् स्तुतशस्त्रैः एव [समानताम्] एति ।

Passage 54.4

अथ यत्तपो दानमार्जवमहिꣳसा सत्यवचनमिति ता अस्य दक्षिणाः ॥ ४ ॥

पदच्छेद

अथathaयत्yatतपःtapaḥदानम्dānamआर्जवम्ārjavamअहिंसाahiṃsāसत्यवचनम्satyavacanamइतिitiताःtāḥअस्यasyaदक्षिणाःdakṣiṇāḥ

अन्वय

अथ यत् तपः दानम् आर्जवम् अहिंसा सत्यवचनम् इति [उक्तम्], ताः अस्य दक्षिणाः [सन्ति] ।

Passage 54.5

तस्मादाहुः सोष्यत्यसोष्टेति पुनरुत्पादनमेवास्य तन्मरणमेवास्यावभृथः ॥ ५ ॥

पदच्छेद

तस्मात्tasmātआहुःāhuḥसोष्यतिsoṣyatiअसोष्टasoṣṭaइतिitiपुनरुत्पादनम्punarutpādanamएवevaअस्यasyaतत्tatमरणम्maraṇamएवevaअस्यasyaअवभृथःavabhṛthaḥ

अन्वय

तस्मात् सोष्यति असोष्ट इति आहुः । तत् अस्य पुनः उत्पादनम् एव [अस्ति] । अस्य मरणम् एव अवभृथः [अस्ति] ।

Passage 54.6

तद्धैतद्घोर आङ्गिरसः कृष्णाय देवकीपुत्रायोक्त्वोवाचापिपास एव स बभूव सोऽन्तवेलायामेतत्त्रयं प्रतिपद्येताक्षितमस्यच्युतमसि प्राणसꣳशितमसीति तत्रैते द्वे ऋचौ भवतः ॥ ६ ॥

पदच्छेद

तत्tatहhaएतत्etatघोरःghoraḥआङ्गिरसःāṅgirasaḥकृष्णायkṛṣṇāyaदेवकीपुत्रायdevakīputrāyaउक्त्वाuktvāउवाचuvācaअपिपासःapipāsaḥएवevaसःsaḥबभूवbabhūvaसःsaḥअन्तवेलायाम्antavelāyāmएतत्etatत्रयम्trayamप्रतिपद्येतpratipadyetaअक्षितम्akṣitamअसिasiअच्युतम्acyutamअसिasiप्राणसंशितम्prāṇasaṃśitamअसिasiइतिitiतत्रtatraएतेeteद्वेdveऋचौṛcauभवतःbhavataḥ

अन्वय

घोरः आङ्गिरसः ह तत् एतत् कृष्णाय देवकीपुत्राय उक्त्वा उवाच । सः अपिपासः एव बभूव । सः अन्तवेलायाम् एतत् त्रयम् प्रतिपद्येत—अक्षितम् असि, अच्युतम् असि, प्राणसंशितम् असि इति । तत्र एते द्वे ऋचौ भवतः ।

Passage 54.7

आदित्प्रत्नस्य रेतसः । उद्वयन्तमसस्परि ज्योतिः पश्यन्त उत्तरꣳस्वः पश्यन्त उत्तरं देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तममिति ज्योतिरुत्तममिति ॥ ७ ॥

पदच्छेद

आत्ātइत्itप्रत्नस्यpratnasyaरेतसःretasaḥउत्utवयम्vayamतमसःtamasaḥपरिpariज्योतिःjyotiḥपश्यन्तःpaśyantaḥउत्तरम्uttaramस्वःsvaḥपश्यन्तःpaśyantaḥउत्तरम्uttaramदेवम्devamदेवत्राdevatrāसूर्यम्sūryamअगन्मaganmaज्योतिःjyotiḥउत्तमम्uttamamइतिitiज्योतिःjyotiḥउत्तमम्uttamamइतिiti

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय 3, खण्ड 17

Read the whole section →