Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय 6, खण्ड 5

संस्कृत

Passage 102.1

अन्नमशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तत्पुरीषं भवति यो मध्यमस्तन्माँसं योऽणिष्ठस्तन्मनः ॥ १ ॥

पदच्छेद

अन्नम्annamअशितम्aśitamत्रेधाtredhāविधीयतेvidhīyateतस्यtasyaयःyaḥस्थविष्ठःsthaviṣṭhaḥधातुःdhātuḥतत्tatपुरीषम्purīṣamभवतिbhavatiयःyaḥमध्यमःmadhyamaḥतत्tatमांसम्māṃsamयःyaḥअणिष्ठःaṇiṣṭhaḥतत्tatमनःmanaḥ

अन्वय

अशितम् अन्नम् त्रेधा विधीयते । तस्य यः स्थविष्ठः धातुः [अस्ति], तत् पुरीषम् भवति; यः मध्यमः [धातुः अस्ति], तत् मांसम् [भवति]; यः अणिष्ठः [धातुः अस्ति], तत् मनः [भवति] ।

Passage 102.2

आपः पीतास्त्रेधा विधीयन्ते तासां यः स्थविष्ठो धातुस्तन्मूत्रं भवति यो मध्यमस्तल्लोहितं योऽणिष्ठः स प्राणः ॥ २ ॥

पदच्छेद

आपःāpaḥपीताःpītāḥत्रेधाtredhāविधीयन्तेvidhīyanteतासाम्tāsāmयःyaḥस्थविष्ठःsthaviṣṭhaḥधातुःdhātuḥतत्tatमूत्रम्mūtramभवतिbhavatiयःyaḥमध्यमःmadhyamaḥतत्tatलोहितम्lohitamयःyaḥअणिष्ठःaṇiṣṭhaḥसःsaḥप्राणःprāṇaḥ

अन्वय

पीताः आपः त्रेधा विधीयन्ते । तासाम् यः स्थविष्ठः धातुः [अस्ति], तत् मूत्रम् भवति; यः मध्यमः [धातुः अस्ति], तत् लोहितम् [भवति]; यः अणिष्ठः [धातुः अस्ति], सः प्राणः [भवति] ।

Passage 102.3

तेजोऽशितं त्रेधा विधीयते तस्य यः स्थविष्ठो धातुस्तदस्थि भवति यो मध्यमः स मज्जा योऽणिष्ठः सा वाक् ॥ ३ ॥

पदच्छेद

तेजःtejaḥअशितम्aśitamत्रेधाtredhāविधीयतेvidhīyateतस्यtasyaयःyaḥस्थविष्ठःsthaviṣṭhaḥधातुःdhātuḥतत्tatअस्थिasthiभवतिbhavatiयःyaḥमध्यमःmadhyamaḥसःsaḥमज्जाmajjāयःyaḥअणिष्ठःaṇiṣṭhaḥसाsāवाक्vāk

अन्वय

अशितम् तेजः त्रेधा विधीयते । तस्य यः स्थविष्ठः धातुः [अस्ति], तत् अस्थि भवति; यः मध्यमः [धातुः अस्ति], सः मज्जा [भवति]; यः अणिष्ठः [धातुः अस्ति], सा वाक् [भवति] ।

Passage 102.4

अन्नमयँहि सोम्य मनः आपोमयः प्राणस्तेजोमयी वागिति भूय एव मा भगवान्विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ४ ॥

पदच्छेद

अन्नमयम्annamayamहिhiसोम्यsomyaमनःmanaḥआपोमयःāpomayaḥप्राणःprāṇaḥतेजोमयीtejomayīवाक्vākइतिitiभूयःbhūyaḥएवevaमाmāभगवान्bhagavānविज्ञापयतुvijñāpayatuइतिitiतथाtathāसोम्यsomyaइतिitiहhaउवाचuvāca

अन्वय

[पिता], सोम्य, मनः हि अन्नमयम् [अस्ति]; प्राणः आपोमयः [अस्ति]; वाक् तेजोमयी [अस्ति] इति [उवाच] । [सः], भगवान् मा भूयः एव विज्ञापयतु इति [उवाच] । [पिता], तथा, सोम्य इति ह उवाच ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय 6, खण्ड 5

Read the whole section →