Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय 6, खण्ड 11

संस्कृत

Passage 108.1

अस्य सोम्य महतो वृक्षस्य यो मूलेऽभ्याहन्याज्जीवन्स्रवेद्यो मध्येऽभ्याहन्याज्जीवन्स्रवेद्योऽग्रेऽभ्याहन्याज्जीवन्स्रवेत्स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति ॥ १ ॥

पदच्छेद

अस्यasyaसोम्यsomyaमहतःmahataḥवृक्षस्यvṛkṣasyaयःyaḥमूलेmūleअभ्याहन्यात्abhyāhanyātजीवन्jīvanस्रवेत्sravetयःyaḥमध्येmadhyeअभ्याहन्यात्abhyāhanyātजीवन्jīvanस्रवेत्sravetयःyaḥअग्रेagreअभ्याहन्यात्abhyāhanyātजीवन्jīvanस्रवेत्sravetसःsaḥएषःeṣaḥजीवेनjīvenaआत्मनाātmanāअनुप्रभूतःanuprabhūtaḥपेपीयमानःpepīyamānaḥमोदमानःmodamānaḥतिष्ठतिtiṣṭhati

अन्वय

सोम्य, अस्य महतः वृक्षस्य मूले यः अभ्याहन्यात्, [सः वृक्षः] जीवन् स्रवेत्; मध्ये यः अभ्याहन्यात्, [सः वृक्षः] जीवन् स्रवेत्; अग्रे यः अभ्याहन्यात्, [सः वृक्षः] जीवन् स्रवेत् । सः एषः जीवेन आत्मना अनुप्रभूतः पेपीयमानः मोदमानः तिष्ठति ।

Passage 108.2

अस्य यदेकाँ शाखां जीवो जहात्यथ सा शुष्यति द्वितीयां जहात्यथ सा शुष्यति तृतीयां जहात्यथ सा शुष्यति सर्वं जहाति सर्वः शुष्यत्येवमेव खलु सोम्य विद्धीति होवाच ॥ २ ॥

पदच्छेद

अस्यasyaयत्yatएकाम्ekāmशाखाम्śākhāmजीवःjīvaḥजहातिjahātiअथathaसाsāशुष्यतिśuṣyatiद्वितीयाम्dvitīyāmजहातिjahātiअथathaसाsāशुष्यतिśuṣyatiतृतीयाम्tṛtīyāmजहातिjahātiअथathaसाsāशुष्यतिśuṣyatiसर्वम्sarvamजहातिjahātiसर्वःsarvaḥशुष्यतिśuṣyatiएवम्evamएवevaखलुkhaluसोम्यsomyaविद्धिviddhiइतिitiहhaउवाचuvāca

अन्वय

जीवः अस्य यत् एकाम् शाखाम् जहाति, अथ सा शुष्यति । [जीवः] द्वितीयाम् [शाखाम्] जहाति, अथ सा शुष्यति । [जीवः] तृतीयाम् [शाखाम्] जहाति, अथ सा शुष्यति । [जीवः] सर्वम् [वृक्षम्] जहाति, सर्वः [वृक्षः] शुष्यति । [पिता], सोम्य, एवम् एव खलु विद्धि इति ह उवाच ।

Passage 108.3

जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते इति स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदँ सर्वं तत्सत्यँ स आत्मा तत्त्वमसि श्वेतकेतो इति भूय एव मा भगवान्विज्ञापयत्विति तथा सोम्येति होवाच ॥ ३ ॥

पदच्छेद

जीवापेतम्jīvāpetamवावvāvaकिलkilaइदम्idamम्रियतेmriyateनnaजीवःjīvaḥम्रियतेmriyateइतिitiसःsaḥयःyaḥएषःeṣaḥअणिमाaṇimāएतदात्म्यम्etadātmyamइदम्idamसर्वम्sarvamतत्tatसत्यम्satyamसःsaḥआत्माātmāतत्tatत्वम्tvamअसिasiश्वेतकेतोśvetaketoइतिitiभूयःbhūyaḥएवevaमाmāभगवान्bhagavānविज्ञापयतुvijñāpayatuइतिitiतथाtathāसोम्यsomyaइतिitiहhaउवाचuvāca

अन्वय

इदम् [शरीरम्] जीवापेतम् [सत्] वाव किल म्रियते; जीवः न म्रियते इति [पिता उवाच] । [पिता], सः यः एषः अणिमा [अस्ति], इदम् सर्वम् एतदात्म्यम् [अस्ति]; तत् सत्यम् [अस्ति]; सः आत्मा [अस्ति]; श्वेतकेतो, तत् त्वम् असि इति [उवाच] । [सः], भगवान् मा भूयः एव विज्ञापयतु इति [उवाच] । [पिता], तथा, सोम्य इति ह उवाच ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय 6, खण्ड 11

Read the whole section →