Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय 5, खण्ड 14

संस्कृत

Passage 87.1

अथ होवाचेन्द्रद्युम्नं भाल्लवेयं वैयाघ्रपद्य कं त्वमात्मानमुपास्स इति वायुमेव भगवो राजन्निति होवाचैष वै पृथग्वर्त्मात्मा वैश्वानरो यं त्वमात्मानमुपास्से तस्मात्त्वां पृथग्बलय आयन्ति पृथग्रथश्रेणयोऽनुयन्ति ॥ १ ॥

पदच्छेद

अथathaहhaउवाचuvācaइन्द्रद्युम्नम्indradyumnamभाल्लवेयम्bhāllaveyamवैयाघ्रपद्यvaiyāghrapadyaकम्kamत्वम्tvamआत्मानम्ātmānamउपास्सेupāsseइतिitiवायुम्vāyumएवevaभगवःbhagavaḥराजन्rājanइतिitiहhaउवाचuvācaएषःeṣaḥवैvaiपृथग्वर्त्माpṛthagvartmāआत्माātmāवैश्वानरःvaiśvānaraḥयम्yamत्वम्tvamआत्मानम्ātmānamउपास्सेupāsseतस्मात्tasmātत्वाम्tvāmपृथक्pṛthakबलयःbalayaḥआयन्तिāyantiपृथक्pṛthakरथश्रेणयःrathaśreṇayaḥअनुयन्तिanuyanti

अन्वय

अथ [सः] इन्द्रद्युम्नम् भाल्लवेयम् ह, वैयाघ्रपद्य, त्वम् कम् आत्मानम् उपास्से इति उवाच । [सः], भगवः राजन्, वायुम् एव [उपासे] इति ह उवाच । [सः], त्वम् यम् आत्मानम् उपास्से, एषः वै पृथग्वर्त्मा आत्मा वैश्वानरः [अस्ति]; तस्मात् त्वाम् पृथक् बलयः आयन्ति, पृथक् रथश्रेणयः अनुयन्ति [इति उवाच] ।

Passage 87.2

अत्स्यन्नं पश्यसि प्रियमत्त्यन्नं पश्यति प्रियं भवत्यस्य ब्रह्मवर्चसं कुले य एतमेवमात्मानं वैश्वानरमुपास्ते प्राणस्त्वेष आत्मन इति होवाच प्राणस्त उदक्रमिष्यद्यन्मां नागमिष्य इति ॥ २ ॥

पदच्छेद

अत्सिatsiअन्नम्annamपश्यसिpaśyasiप्रियम्priyamअत्तिattiअन्नम्annamपश्यतिpaśyatiप्रियम्priyamभवतिbhavatiअस्यasyaब्रह्मवर्चसम्brahmavarcasamकुलेkuleयःyaḥएतम्etamएवम्evamआत्मानम्ātmānamवैश्वानरम्vaiśvānaramउपास्तेupāsteप्राणःprāṇaḥतुtuएषःeṣaḥआत्मनःātmanaḥइतिitiहhaउवाचuvācaप्राणःprāṇaḥतेteउदक्रमिष्यत्udakramiṣyatयत्yatमाम्māmनnaआगमिष्यःāgamiṣyaḥइतिiti

अन्वय

[त्वम्] अन्नम् अत्सि, प्रियम् पश्यसि । यः एतम् आत्मानम् वैश्वानरम् एवम् उपास्ते, [सः] अन्नम् अत्ति, प्रियम् पश्यति; अस्य कुले ब्रह्मवर्चसम् भवति । एषः तु आत्मनः प्राणः [अस्ति]; यत् माम् न आगमिष्यः, ते प्राणः उदक्रमिष्यत् इति ह उवाच ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय 5, खण्ड 14

Read the whole section →