Passage 84.1
प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिरिन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस्ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमाँसां चक्रुः को नु आत्मा किं ब्रह्मेति ॥ १ ॥
पदच्छेद
अन्वय
प्राचीनशालः औपमन्यवः, सत्ययज्ञः पौलुषिः, इन्द्रद्युम्नः भाल्लवेयः, जनः शार्कराक्ष्यः, बुडिलः आश्वतराश्विः—ते ह एते महाशालाः महाश्रोत्रियाः समेत्य, कः नु आत्मा, किम् ब्रह्म इति मीमांसाम् चक्रुः ।
हिन्दी अर्थ
प्राचीनशाल औपमन्यव, सत्ययज्ञ पौलुषि, इन्द्रद्युम्न भाल्लवेय, जन शार्कराक्ष्य और बुडिल आश्वतराश्वि, ये सम्पन्न गृहस्थ और महान् वैदिक विद्वान् एकत्र होकर विचार करने लगे: “आत्मा कौन है? ब्रह्म क्या है?”
English meaning
Prācīnaśāla Aupamanyava, Satyayajña Pauluṣi, Indradyumna Bhāllaveya, Jana Śārkarākṣya and Buḍila Āśvatarāśvi, prosperous householders and eminent Vedic scholars, gathered to inquire: “What is the self? What is Brahman?”
व्याख्या
महाशाल धनसम्पन्न गृहस्थ और महाश्रोत्रिय वेद में प्रवीण व्यक्ति का संकेत है। यहाँ मीमांसा विचार-विमर्श है; केवल बाद के किसी एक दर्शन-सम्प्रदाय का नाम समझना उचित नहीं।
Explanation
Mahāśāla suggests a substantial householder, and mahāśrotriya an accomplished Vedic scholar. Mīmāṃsā means inquiry here and should not be restricted to the name of a later philosophical school.
संदर्भ
वैश्वानरविद्या पाँच प्रतिष्ठित विद्वानों की संयुक्त जिज्ञासा से आरम्भ होती है।
Context
The Vaiśvānara teaching opens with a shared inquiry among five established scholars.