Passage 9.3
तꣳ हैतमतिधन्वा शौनक उदरशाण्डिल्यायोक्त्वोवाच यावत्त एनं प्रजायामुद्गीथं वेदिष्यन्ते परोवरीयो हैभ्यस्तावदस्मिꣳल्लोके जीवनं भविष्यति ॥ ३ ॥
पदच्छेद
अन्वय
अतिधन्वा शौनकः तम् ह एतम् [उद्गीथम्] उदरशाण्डिल्याय उक्त्वा उवाच-ते प्रजायाम् यावत् एनम् उद्गीथम् वेदिष्यन्ते, तावत् एभ्यः अस्मिन् लोके परोवरीयः जीवनम् ह भविष्यति ।
हिन्दी अर्थ
इस उद्गीथ की शिक्षा उदरशाण्डिल्य को देकर अतिधन्वा शौनक ने कहा: “जब तक तुम्हारी सन्तति में लोग इस उद्गीथ को जानते रहेंगे, तब तक इस लोक में उनका जीवन उत्तरोत्तर श्रेष्ठ होगा।”
English meaning
After teaching this udgītha to Udaraśāṇḍilya, Atidhanvan Śaunaka said, “For as long as people in your line of descendants continue to know this udgītha, their life in this world will become ever more excellent.”
व्याख्या
प्रजायाम् यहाँ सन्तति या वंश-परम्परा के भीतर ज्ञान के बने रहने को बताता है। फल केवल वंश-नाम रखने से नहीं, इस उद्गीथ को जानते रहने की शर्त से जुड़ा है। जीवनम् जीवन-निर्वाह या जीवन की दशा को भी सूचित कर सकता है; अनुवाद उसे केवल आयु-वृद्धि में सीमित नहीं करता। श्रेष्ठ जीवन का वचन इस शिक्षापरम्परा की धार्मिक आशा है, वंशगत सफलता का आधुनिक नियम नहीं।
Explanation
Prajāyām concerns the continuation of knowledge within a line of descendants. The benefit is tied to their continuing to know the teaching, not merely possessing a family name. Jīvanam can include livelihood or the condition of living, so the translation does not reduce it to longer lifespan. The promise expresses the transmission’s religious hope, not a modern law of hereditary success.
संदर्भ
तीन विद्वानों का संवाद समाप्त होने पर अतिधन्वा शौनक और उदरशाण्डिल्य की शिक्षापरम्परा से इसी उपासना की पुष्टि की जाती है।
Context
After the three-person dialogue, the teaching is affirmed through its transmission from Atidhanvan Śaunaka to Udaraśāṇḍilya.