Passage 14.3
अथोताप्याहुः साम नो बतेति यत्साधु भवति साधु बतेत्येव तदाहुरसाम नो बतेति यदसाधु भवत्यसाधु बतेत्येव तदाहुः ॥ ३ ॥
पदच्छेद
अन्वय
अथ उत अपि आहुः-साम नः बत इति । यत् साधु भवति, साधु बत इति एव तत् आहुः । असाम नः बत इति । यत् असाधु भवति, असाधु बत इति एव तत् आहुः ।
हिन्दी अर्थ
जब कुछ अच्छा होता है तो लोग कहते हैं, “अहो, हमारे लिए साम हुआ!” अर्थात् “अहो, अच्छा हुआ!” और जब कुछ बुरा होता है तो कहते हैं, “अहो, हमारे लिए असाम हुआ!” अर्थात् “अहो, बुरा हुआ!”
English meaning
When something good happens, people say, “Ah, sāman has come to us!” meaning, “Ah, something good!” When something bad happens, they say, “Ah, asāman has come to us!” meaning, “Ah, something bad!”
व्याख्या
यहाँ नः का अर्थ हमारे लिए है; उसे निषेध न न पढ़ें। बत भावपूर्ण विस्मय या खेद का सूचक है।
Explanation
Naḥ means “for us,” not the negative particle na. Bata expresses an emotional exclamation, whether of satisfaction or dismay.
संदर्भ
दूसरा अध्याय साम के समग्र रूप की उपासना आरम्भ करता है। पहले साम शब्द को साधु, कल्याणकारी और अनुकूल व्यवहार से जोड़ा जाता है।
Context
The second adhyāya begins contemplation of the Sāman as a whole, first connecting the word with what is good, beneficial and conciliatory.