Shloka 18.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसावृता । सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥१८-३२॥
पदच्छेद
अधर्मम्adharmamधर्मम्dharmamइतिitiयाyāमन्यतेmanyateतमसाtamasāआवृताāvṛtāसर्व-अर्थान्sarva-arthānविपरीतान्viparītānचcaबुद्धिःbuddhiḥसाsāपार्थpārthaतामसीtāmasī
अन्वय
पार्थ, तमसा आवृता या बुद्धिः अधर्मम् धर्मम् इति सर्वार्थान् च विपरीतान् मन्यते, सा तामसी [अस्ति] ।
हिन्दी अर्थ
पार्थ, तम से ढकी जो बुद्धि अधर्म को धर्म मानती है और सभी बातों को उलटे रूप में देखती है, वह तामस बुद्धि है।
English meaning
Partha, understanding is tamasic when, veiled by darkness, it takes adharma to be dharma and sees matters in a reversed way.
प्रसंग
बुद्धि का तीसरा रूप अधर्म को ही धर्म मानने वाला उलटाव है।
सरल व्याख्या
यह केवल अनिश्चितता नहीं, मूल्यांकन की दिशा उलटने का वर्णन है। सही दिखने वाले अपने आग्रह की जाँच यहाँ उपयोगी है।
Context
The third form reverses judgment, taking adharma itself to be dharma.
Simple explanation
This describes reversed evaluation rather than simple uncertainty. It invites examination of convictions that feel self-evidently right.