Shloka 2.70
आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् । तद्वत्कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी ॥२-७०॥
पदच्छेद
आपूर्यमाणम्āpūryamāṇamअचल-प्रतिष्ठम्acala-pratiṣṭhamसमुद्रम्samudramआपःāpaḥप्रविशन्तिpraviśantiयद्वत्yadvatतद्वत्tadvatकामाःkāmāḥयम्yamप्रविशन्तिpraviśantiसर्वेsarveसःsaḥशान्तिम्śāntimआप्नोतिāpnotiनnaकाम-कामीkāma-kāmī
अन्वय
यद्वत् आपूर्यमाणम् अचलप्रतिष्ठम् समुद्रम् आपः प्रविशन्ति, तद्वत् यम् सर्वे कामाः प्रविशन्ति, सः शान्तिम् आप्नोति; कामकामी न [आप्नोति] ।
हिन्दी अर्थ
जैसे नदियों का जल भरते रहने पर भी समुद्र अपनी अचल प्रतिष्ठा में रहता है, वैसे ही जिसके पास सभी इच्छाएँ आती हैं पर उसे बहा नहीं ले जातीं, वही शान्ति पाता है; इच्छाओं को चाहने वाला नहीं।
English meaning
As waters enter the ocean, which remains full and firmly established, so desires enter the one who is not swept away by them. Such a person finds peace, not the person who longs for desires.
प्रसंग
इच्छाओं के बीच स्थिरता को समुद्र की उपमा से बताया जाता है।
सरल व्याख्या
शान्ति हर आगमन को रोकने में नहीं, उससे बह न जाने में दिखाई गई है।
Context
The ocean illustrates steadiness amid incoming desires.
Simple explanation
Peace is illustrated not by preventing every arrival but by not being carried away by it.