Shloka 2.61
तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः । वशे हि यस्येन्द्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता ॥२-६१॥
पदच्छेद
तानिtāniसर्वाणिsarvāṇiसंयम्यsaṃyamyaयुक्तःyuktaḥआसीतāsītaमत्-परःmat-paraḥवशेvaśeहिhiयस्यyasyaइन्द्रियाणिindriyāṇiतस्यtasyaप्रज्ञाprajñāप्रतिष्ठिताpratiṣṭhitā
अन्वय
तानि सर्वाणि [इन्द्रियाणि] संयम्य मत्परः युक्तः आसीत । यस्य हि इन्द्रियाणि वशे [सन्ति], तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता [अस्ति] ।
हिन्दी अर्थ
उन सबको संयम में रखकर, मुझमें अपना लक्ष्य रखते हुए एकाग्र बैठो। जिसकी इन्द्रियाँ वश में हैं, उसी की प्रज्ञा स्थिर है।
English meaning
Restrain them all and remain collected, taking me as your highest aim. Wisdom is firmly established in one whose senses are under control.
प्रसंग
इन्द्रियों की शक्ति बताने के बाद कृष्ण एकाग्र संयम का निर्देश देते हैं।
सरल व्याख्या
संयम केवल रोकना नहीं; ‘मत्पर’ पद ध्यान की सकारात्मक दिशा भी देता है।
Context
After describing the senses’ force, Krishna calls for collected self-governance.
Simple explanation
Governance is not only restraint; taking Krishna as the highest aim also gives attention a direction.