Passage 24.31
यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येदन्योऽन्यज्जिघ्रेदन्योऽन्यद्रसयेदन्योऽन्यद्वदेदन्योऽन्यच्छृणुयादन्योऽन्यन्मन्वीतान्योऽन्यत्स्पृशेदन्योऽन्यद्विजानीयात् ॥ ३१ ॥
पदच्छेद
अन्वय
यत्र वा अन्यत् इव स्यात्, तत्र अन्यः अन्यत् पश्येत्; अन्यः अन्यत् जिघ्रेत्; अन्यः अन्यत् रसयेत्; अन्यः अन्यत् वदेत्; अन्यः अन्यत् शृणुयात्; अन्यः अन्यत् मन्वीत; अन्यः अन्यत् स्पृशेत्; अन्यः अन्यत् विजानीयात् ।
हिन्दी अर्थ
जहाँ मानो कोई दूसरी वस्तु होती है, वहाँ एक दूसरे को देखता, सूँघता, स्वाद लेता, उससे बोलता, उसे सुनता, उसका विचार करता, उसे छूता और उसे जानता है।
English meaning
Where there is, as it were, another thing, one sees another, smells another, tastes another, speaks of another, hears another, thinks of another, touches another and knows another.
व्याख्या
इव द्वैत को अनुभूति के स्तर पर मानो कहता है। यह पहले के आठ निषेधों की शर्त स्पष्ट करता है: अलग ज्ञाता और ज्ञेय होने पर विषयगत क्रिया होती है।
Explanation
“As it were” qualifies duality at the level of experience. The condition of the preceding eight arguments is now explicit: object-directed activity involves knower and known as distinct.
संदर्भ
आठ इन्द्रिय-मानसिक क्रियाओं को अब एक सूत्र में संकलित किया जाता है।
Context
The eight sensory and mental operations are now gathered into one formula.