Sections

Wisdom
Upanishads
Brihadaranyaka Upanishad
Reader section 24
Passage 24.2

अध्याय ४, ब्राह्मण ३

संस्कृतहिंदीEnglish

Passage 24.2

याज्ञवल्क्य किंज्योतिरयं पुरुष इति । आदित्यज्योतिः सम्राडिति होवाच । आदित्येनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति । एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ २ ॥

पदच्छेद

याज्ञवल्क्यyājñavalkyaकिंज्योतिःkiṃjyotiḥअयम्ayamपुरुषःpuruṣaḥइतिitiआदित्यज्योतिःādityajyotiḥसम्राट्samrāṭइतिitiहhaउवाचuvācaआदित्येनādityenaएवevaअयम्ayamज्योतिषाjyotiṣāआस्तेāsteपल्ययतेpalyayateकर्मkarmaकुरुतेkuruteविपल्येतिvipalyetiइतिitiएवम्evamएवevaएतत्etatयाज्ञवल्क्यyājñavalkya

अन्वय

[जनकः पप्रच्छ—] याज्ञवल्क्य, अयम् पुरुषः किंज्योतिः [अस्ति] इति । [याज्ञवल्क्यः] ह उवाच—सम्राट्, [अयम्] आदित्यज्योतिः [अस्ति] इति । अयम् आदित्येन एव ज्योतिषा आस्ते, पल्ययते, कर्म कुरुते, विपल्येति इति । [जनकः आह—] याज्ञवल्क्य, एतद् एवम् एव [अस्ति] ।

हिन्दी अर्थ

जनक ने पूछा: याज्ञवल्क्य, इस पुरुष की ज्योति क्या है? सूर्य उसकी ज्योति है, सम्राट्। सूर्य के प्रकाश से ही वह बैठता है, बाहर जाता है, कर्म करता है और लौटता है। जनक ने कहा: याज्ञवल्क्य, यह ठीक है।

English meaning

Janaka asked, “Yajnavalkya, what is the light of this person?” “The sun, Your Majesty. By the sun’s light the person sits, goes out, acts and returns.” “That is so, Yajnavalkya.”