Shloka 1.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसंकरकारकैः । उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥१-४३॥
पदच्छेद
दोषैःdoṣaiḥएतैःetaiḥकुल-घ्नानाम्kula-ghnānāmवर्ण-संकर-कारकैःvarṇa-saṃkara-kārakaiḥउत्साद्यन्तेutsādyanteजाति-धर्माःjāti-dharmāḥकुल-धर्माःkula-dharmāḥचcaशाश्वताःśāśvatāḥ
अन्वय
कुलघ्नानाम् एतैः वर्णसंकरकारकैः दोषैः शाश्वताः जातिधर्माः कुलधर्माः च उत्साद्यन्ते ।
हिन्दी अर्थ
अर्जुन कहता है कि कुल का नाश करने वालों के इन वर्ण-मिश्रणकारी दोषों से जाति और कुल की चली आती धर्म-परम्पराएँ समाप्त हो जाती हैं।
English meaning
Arjuna says these faults of family destroyers, which bring about the mixing of classes, uproot the inherited duties of social groups and families.
प्रसंग
अर्जुन वर्णन करते हैं कि कुलविनाश से सामाजिक धर्म कैसे मिटेंगे।
सरल व्याख्या
यह उनकी परम्परागत सामाजिक दृष्टि का हिस्सा है, जन्माधारित श्रेष्ठता का निर्देश नहीं।
Context
Arjuna describes how family destruction would erode inherited social duties.
Simple explanation
This belongs to his inherited social outlook, not an instruction to assign superiority by birth.