Shloka 6.8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः । युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥६-८॥
पदच्छेद
ज्ञान-विज्ञान-तृप्त-आत्माjñāna-vijñāna-tṛpta-ātmāकूटस्थःkūṭasthaḥविजित-इन्द्रियःvijita-indriyaḥयुक्तःyuktaḥइतिitiउच्यतेucyateयोगीyogīसम-लोष्ट-अश्म-काञ्चनःsama-loṣṭa-aśma-kāñcanaḥ
अन्वय
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थः विजितेन्द्रियः समलोष्टाश्मकाञ्चनः योगी युक्तः इति उच्यते ।
हिन्दी अर्थ
ज्ञान और अनुभूत बोध से तृप्त, अचल, इंद्रियों को जीता हुआ और मिट्टी के ढेले, पत्थर तथा सोने को समान देखने वाला योगी युक्त कहलाता है।
English meaning
A yogi content in knowledge and realized understanding, steady and master of the senses, who regards a lump of earth, a stone, and gold alike, is called integrated.
प्रसंग
कृष्ण आत्मसंयम से समदृष्टि तक की चर्चा कर रहे हैं। अपने भीतर के सम्बन्ध और दूसरों के प्रति दृष्टि साथ रखे गए हैं।
सरल व्याख्या
ज्ञान और अनुभवगत बोध दोनों से तृप्ति कही गई है। मिट्टी और सोने की समता व्यवहारिक मूल्य का हिसाब मिटाने के बजाय आसक्ति की बात है।
Context
Krishna moves from self-governance to equal vision, linking one's inward relationship with one's regard for others.
Simple explanation
Both knowledge and realised understanding matter; equal regard for earth and gold concerns attachment rather than abolishing practical valuation.