Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय ६, ब्राह्मण २

संस्कृत

Passage 44.2

वेत्थ यथेमाः प्रजाः प्रयत्यो विप्रतिपद्यन्ता३ इति । नेति होवाच । वेत्थो यथेमं लोकं पुनरापद्यन्ता३ इति । नेति हैवोवाच । वेत्थो यथासौ लोक एवं बहुभिः पुनः पुनः प्रयद्भिर्न संपूर्यता३ इति । नेति हैवोवाच । वेत्थो यतिथ्यामाहुत्यां हुतायामापः पुरुषवाचो भूत्वा समुत्थाय वदन्ती३ इति । नेति हैवोवाच । वेत्थो देवयानस्य वा पथः प्रतिपदं पितृयाणस्य वा । यत्कृत्वा देवयानं वा पन्थानं प्रतिपद्यन्ते पितृयाणं वा । अपि हि न ऋषेर्वचः श्रुतं द्वे सृती अशृणवं पितॄणामहं देवानामुत मर्त्यानाम् । ताभ्यामिदं विश्वमेजत्समेति यदन्तरा पितरं मातरं चेति । नाहमत एकं चन वेदेति होवाच ॥ २ ॥

पदच्छेद

वेत्थvetthaयथाyathāइमाःimāḥप्रजाःprajāḥप्रयत्यःprayatyaḥविप्रतिपद्यन्ता३vipratipadyantā3इतिitiनnaइतिitiहhaउवाचuvācaवेत्थvetthaउuयथाyathāइमम्imamलोकम्lokamपुनःpunaḥआपद्यन्ता३āpadyantā3इतिitiनnaइतिitiहhaएवevaउवाचuvācaवेत्थvetthaउuयथाyathāअसौasauलोकःlokaḥएवम्evamबहुभिःbahubhiḥपुनःpunaḥपुनःpunaḥप्रयद्भिःprayadbhiḥनnaसंपूर्यता३saṃpūryatā3इतिitiनnaइतिitiहhaएवevaउवाचuvācaवेत्थvetthaउuयतिथ्याम्yatithyāmआहुत्याम्āhutyāmहुतायाम्hutāyāmआपःāpaḥपुरुषवाचःpuruṣavācaḥभूत्वाbhūtvāसमुत्थायsamutthāyaवदन्ती३vadantī3इतिitiनnaइतिitiहhaएवevaउवाचuvācaवेत्थvetthaउuदेवयानस्यdevayānasyaवाvāपथःpathaḥप्रतिपदम्pratipadamपितृयाणस्यpitṛyāṇasyaवाvāयत्yatकृत्वाkṛtvāदेवयानम्devayānamवाvāपन्थानम्panthānamप्रतिपद्यन्तेpratipadyanteपितृयाणम्pitṛyāṇamवाvāअपिapiहिhiनःnaḥऋषेःṛṣeḥवचःvacaḥश्रुतम्śrutamद्वेdveसृतीsṛtīअशृणवम्aśṛṇavamपितॄणाम्pitṝṇāmअहम्ahamदेवानाम्devānāmउतutaमर्त्यानाम्martyānāmताभ्याम्tābhyāmइदम्idamविश्वम्viśvamएजत्ejatसमेतिsametiयत्yatअन्तराantarāपितरम्pitaramमातरम्mātaramचcaइतिitiनnaअहम्ahamअतःataḥएकम्ekamचनcanaवेदvedaइतिitiहhaउवाचuvāca

अन्वय

[राजा], इमाः प्रजाः प्रयत्यः यथा विप्रतिपद्यन्ता३ इति [किम्] वेत्थ [इति पप्रच्छ] । [श्वेतकेतुः], न इति ह उवाच । [राजा], यथा [इमाः प्रजाः] इमम् लोकम् पुनः आपद्यन्ता३ इति वेत्थ उ [इति पप्रच्छ] । [सः], न इति ह एव उवाच । [राजा], यथा असौ लोकः एवम् बहुभिः पुनः पुनः प्रयद्भिः न सम्पूर्यता३ इति वेत्थ उ [इति पप्रच्छ] । [सः], न इति ह एव उवाच । [राजा], यतिथ्याम् आहुत्याम् हुतायाम् आपः पुरुषवाचः भूत्वा समुत्थाय वदन्ती३ इति वेत्थ उ [इति पप्रच्छ] । [सः], न इति ह एव उवाच । [राजा], देवयानस्य वा पथः प्रतिपदम्, पितृयाणस्य वा [प्रतिपदम्] वेत्थ उ [इति पप्रच्छ]; यत् [कर्म] कृत्वा देवयानम् वा पन्थानम् प्रतिपद्यन्ते, पितृयाणम् वा [प्रतिपद्यन्ते] । अपि हि नः ऋषेः वचः श्रुतम् [अस्ति]—अहम् पितॄणाम् [एकाम्], देवानाम् [अपराम्], उत मर्त्यानाम् [सम्बन्धिन्यौ] द्वे सृती अशृणवम् । यत् पितरम् मातरम् च अन्तरा [अस्ति], इदम् विश्वम् एजत् ताभ्याम् समेति इति । [श्वेतकेतुः], अहम् अतः एकम् चन न वेद इति ह उवाच ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय ६, ब्राह्मण २

Read the whole section →