Sunday Meditation· Open to Everyone

अध्याय १, ब्राह्मण ४

संस्कृत

Passage 4.3

स वै नैव रेमे । तस्मादेकाकी न रमते । स द्वितीयमैच्छत् । स हैतावानास यथा स्त्रीपुमांसौ सम्परिष्वक्तौ । स इममेवात्मानं द्वेधापातयत् । ततः पतिश्च पत्नी चाभवताम् । तस्मादिदमर्धबृगलमिव स्व इति ह स्माह याज्ञवल्क्यः । तस्मादयमाकाशः स्त्रिया पूर्यत एव । तां समभवत् । ततो मनुष्या अजायन्त ॥ ३ ॥

पदच्छेद

सःsaḥवैvaiनnaएवevaरेमेremeतस्मात्tasmātएकाकीekākīनnaरमतेramateसःsaḥद्वितीयम्dvitīyamऐच्छत्aicchatसःsaḥहhaएतावान्etāvānआसāsaयथाyathāस्त्रीपुमांसौstrīpumāṃsauसम्परिष्वक्तौsampariṣvaktauसःsaḥइमम्imamएवevaआत्मानम्ātmānamद्वेधाdvedhāअपातयत्apātayatततःtataḥपतिःpatiḥचcaपत्नीpatnīचcaअभवताम्abhavatāmतस्मात्tasmātइदम्idamअर्धबृगलम्ardhabṛgalamइवivaस्वःsvaḥइतिitiहhaस्मsmaआहāhaयाज्ञवल्क्यःyājñavalkyaḥतस्मात्tasmātअयम्ayamआकाशःākāśaḥस्त्रियाstriyāपूर्यतेpūryateएवevaताम्tāmसमभवत्samabhavatततःtataḥमनुष्याःmanuṣyāḥअजायन्तajāyanta

अन्वय

सः वै न एव रेमे । तस्मात् एकाकी न रमते । सः द्वितीयम् ऐच्छत् । यथा स्त्रीपुमांसौ सम्परिष्वक्तौ [स्तः], सः ह एतावान् आस । सः इमम् एव आत्मानम् द्वेधा अपातयत् । ततः पतिः च पत्नी च अभवताम् । तस्मात् इदम् [शरीरम्] स्वः [आत्मनः] अर्धबृगलम् इव [अस्ति] इति ह स्म याज्ञवल्क्यः आह । तस्मात् अयम् आकाशः स्त्रिया पूर्यते एव । ताम् समभवत् । ततः मनुष्याः अजायन्त ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · अध्याय १, ब्राह्मण ४

Read the whole section →