Shloka 10.5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥१०-५॥
पदच्छेद
अहिंसाahiṃsāसमताsamatāतुष्टिःtuṣṭiḥतपःtapaḥदानम्dānamयशःyaśaḥअयशःayaśaḥभवन्तिbhavantiभावाःbhāvāḥभूतानाम्bhūtānāmमत्तःmattaḥएवevaपृथग्विधाःpṛthagvidhāḥ
अन्वय
अहिंसा समता तुष्टिः तपः दानम् यशः अयशः [च], [बुद्धिः ज्ञानम् असंमोहः क्षमा सत्यम् दमः शमः सुखम् दुःखम् भवः अभावः भयम् अभयम् च इति] पृथग्विधाः भूतानाम् भावाः मत्तः एव भवन्ति ।
हिन्दी अर्थ
अहिंसा, समता, सन्तोष, तप, दान, यश और अपयश—प्राणियों की ये भिन्न-भिन्न अवस्थाएँ मुझसे ही उत्पन्न होती हैं।
English meaning
Non-harming, evenness, contentment, austerity, generosity, honour and dishonour: these varied conditions of beings arise from me alone.
प्रसंग
यह सूची आगे बढ़कर उन भावों के मूल को बताती है।
सरल व्याख्या
विपरीत भाव एक आधार से बताए हैं; इससे उनके नैतिक भेद मिटा दिए गए, ऐसा नहीं कहा।
Context
The list continues and identifies the source of these conditions.
Simple explanation
Opposing states are traced to one source without declaring that their ethical distinctions disappear.