Shloka 13.15
बहिरन्तश्च भूतानामचरं चरमेव च । सूक्ष्मत्वात्तदविज्ञेयं दूरस्थं चान्तिके च तत् ॥१३-१५॥
पदच्छेद
बहिःbahiḥअन्तःantaḥचcaभूतानाम्bhūtānāmअचरम्acaramचरम्caramएवevaचcaसूक्ष्मत्वात्sūkṣmatvātतत्tatअविज्ञेयम्avijñeyamदूरस्थम्dūrasthamचcaअन्तिकेantikeचcaतत्tat
अन्वय
तत् भूतानाम् बहिः अन्तः च [अस्ति]; अचरम् चरम् एव च [अस्ति] । सूक्ष्मत्वात् तत् अविज्ञेयम् [अस्ति]; तत् दूरस्थम् च अन्तिके च [अस्ति] ।
हिन्दी अर्थ
वह प्राणियों के बाहर और भीतर है, अचल भी और चल भी। सूक्ष्म होने से सामान्य पकड़ में नहीं आता; दूर भी है और निकट भी।
English meaning
It is outside and inside beings, both unmoving and moving. Too subtle to be grasped in an ordinary way, it is far away and also close at hand.
प्रसंग
ज्ञेय को अब भीतर-बाहर, स्थिर-चल और दूर-निकट के युग्मों से कहा जाता है।
सरल व्याख्या
ये युग्म किसी एक स्थान या गति से उसकी सीमा तय न करने देते हैं।
Context
The knowable is now described through inside and outside, still and moving, distant and near.
Simple explanation
These pairings prevent its limits from being fixed by a single location or mode of movement.