Passage 47.4
समानमा साञ्जीवीपुत्रात् । सञ्जिवीपुत्रो माण्डूकायनेः । माण्डूकायनिर्माण्डव्यात् । माण्डव्यः कौत्सात् । कौत्सो माहित्थेः । माहित्थिर्वामकक्षायणात् । वामकक्षायणः शाण्डिल्यात् । शाण्डिल्यो वात्स्यात् । वात्स्यः कुश्रेः । कुश्रिर्यज्ञवचसः राजस्तम्बायनात् । यज्ञवचा राजस्तम्बायनः तुरात्कावषेयात् । तुरः कावषेयः प्रजापतेः । प्रजापतिर्ब्रह्मणः । ब्रह्म स्वयंभु । ब्रह्मणे नमः ॥ ४ ॥
पदच्छेद
हिन्दी अर्थ
साञ्जीवीपुत्र तक क्रम समान है। सञ्जिवीपुत्र ने माण्डूकायनि से; माण्डूकायनि ने माण्डव्य से; माण्डव्य ने कौत्स से; कौत्स ने माहित्थि से; माहित्थि ने वामकक्षायण से; वामकक्षायण ने शाण्डिल्य से; शाण्डिल्य ने वात्स्य से; वात्स्य ने कुश्रि से; कुश्रि ने यज्ञवचस् राजस्तम्बायन से; यज्ञवचस् राजस्तम्बायन ने तुर कावषेय से; तुर कावषेय ने प्रजापति से; प्रजापति ने ब्रह्म से सीखा। ब्रह्म स्वयंभू है। ब्रह्म को नमस्कार।
English meaning
The sequence is the same as far as Sanjivi’s son. Sanjivi’s son learned from Mandukayani; Mandukayani from Mandavya; Mandavya from Kautsa; Kautsa from Mahitthi; Mahitthi from Vamakakshayana; Vamakakshayana from Shandilya; Shandilya from Vatsya; Vatsya from Kushri; Kushri from Yajnavachas Rajastambayana; Yajnavachas Rajastambayana from Tura Kavasheya; Tura Kavasheya from Prajapati; Prajapati from Brahman. Brahman is self-existent. Homage to Brahman.
व्याख्या
“समानम् आ” साझा प्रारम्भिक क्रम को बताता है, पूरी पिछली शृंखला को रद्द नहीं करता। प्रजापति के बाद ब्रह्म स्वयंभू होने से आगे शिक्षक नहीं बताया जाता; नमस्कार ग्रन्थ का समापन है।
Explanation
“The same as far as” identifies a shared earlier chain rather than canceling the preceding lineage. Beyond Prajapati, Brahman is self-existent and has no further teacher named; homage closes the text.
संदर्भ
अन्तिम खण्ड साञ्जीवीपुत्र से दूसरी परम्परा-शाखा देता है और स्वयंभू ब्रह्म पर समाप्त होता है।
Context
The final passage supplies an alternate branch from Sanjivi’s son and ends in self-existent Brahman.