Passage 6.2
अथ रूपाणां चक्षुरित्येतदेषामुक्थम् । अतो हि सर्वाणि रूपाण्युत्तिष्ठन्ति । एतदेषां साम । एतद्धि सर्वै रूपैः समम् । एतदेषां ब्रह्म । एतद्धि सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति ॥ २ ॥
पदच्छेद
अन्वय
अथ रूपाणाम् चक्षुः इति एतत् एषाम् उक्थम् [अस्ति]; हि अतः सर्वाणि रूपाणि उत्तिष्ठन्ति । एतत् एषाम् साम [अस्ति]; हि एतत् सर्वैः रूपैः समम् [अस्ति] । एतत् एषाम् ब्रह्म [अस्ति]; हि एतत् सर्वाणि रूपाणि बिभर्ति ।
हिन्दी अर्थ
रूपों के लिए चक्षु उनका उक्थ है, क्योंकि सभी रूप उसी से उठते हैं। वही उनका साम है, क्योंकि वह सभी रूपों के साथ समान रूप से सम्बन्धित है। वही उनका ब्रह्म है, क्योंकि सभी रूपों को धारण करता है।
English meaning
For forms, sight is their uktha, for all forms arise from it. It is their Saman, for it relates equally to all forms. It is their brahman, for it supports all forms.
व्याख्या
चक्षु को रूप का आधार कहना देखने के अनुभव की भाषा है। इससे यह भौतिक दावा निकालना आवश्यक नहीं कि आँख न हो तो बाहरी वस्तु का अस्तित्व मिट जाता है। स्रोत के सर्वै रूपैः का विश्लेषण सर्वैः रूपैः है।
Explanation
Calling sight the basis of forms concerns the experience of seeing. It need not be converted into a physical claim that an external object ceases to exist in the absence of an eye. The base’s sarvai rupaih is analyzed as sarvaih rupaih.
संदर्भ
नाम-वाणी के बाद वही तीन उपाधियाँ रूप-चक्षु के सम्बन्ध पर लागू होती हैं।
Context
After names and speech, the same three descriptions are applied to forms and sight.