Shloka 8.25
धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् । तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥८-२५॥
पदच्छेद
धूमःdhūmaḥरात्रिःrātriḥतथाtathāकृष्णःkṛṣṇaḥषट्ṣaṭमासाःmāsāḥदक्षिणायनम्dakṣiṇāyanamतत्रtatraचान्द्रमसम्cāndramasamज्योतिःjyotiḥयोगीyogīप्राप्यprāpyaनिवर्ततेnivartate
अन्वय
धूमः रात्रिः तथा कृष्णः षण्मासाः दक्षिणायनम् [इत्युपलक्षितः मार्गः अस्ति] । तत्र योगी चान्द्रमसम् ज्योतिः प्राप्य निवर्तते ।
हिन्दी अर्थ
धुआँ, रात, कृष्ण पक्ष और दक्षिणायन के छह मास—इस मार्ग में जाने वाला योगी चन्द्रमा के प्रकाशलोक को प्राप्त होकर फिर लौटता है।
English meaning
Smoke, night, the dark fortnight and the six months of the sun's southern course: departing by this path, the yogin reaches the lunar light and then returns.
प्रसंग
इसके विपरीत लौटने वाले मार्ग के चिह्न दिए हैं।
सरल व्याख्या
चंद्र-ज्योति की प्राप्ति के बाद लौटना बताया है; इसे अंतिम मुक्ति से अलग रखें।
Context
The contrasting path associated with return is described.
Simple explanation
Return follows attainment of lunar light, distinguishing this result from final liberation.