Sutra 4.18
सदा ज्ञाताश्चित्तवृत्तयस्, तत्प्रभोः पुरुषस्यापरिणामित्वात् ।। ४.१८ ।।
पदच्छेद
सदाsadāज्ञाताःjñātāḥचित्त-वृत्तयःcitta-vṛttayaḥतत्-प्रभोःtat-prabhoḥपुरुषस्यpuruṣasyaअपरिणामित्वात्apariṇāmitvāt
अन्वय
तत्-प्रभोः पुरुषस्य अपरिणामित्वात् चित्तवृत्तयः सदा ज्ञाताः [भवन्ति] ।
हिन्दी अर्थ
चित्त की वृत्तियाँ सदा ज्ञात रहती हैं, क्योंकि उस चित्त के स्वामी पुरुष में परिणाम नहीं होता।
English meaning
The mind's activities are always known, because purusha, the mind's lord, does not undergo transformation.
प्रसंग
वस्तु चित्त को कभी ज्ञात और कभी अज्ञात होने के बाद पुरुष और चित्त का भेद आता है। बदलता चित्त यहाँ अपरिणामी द्रष्टा के संबंध में समझाया जाता है।
सरल व्याख्या
सदा ज्ञात होने का कथन पुरुष के संदर्भ में है। इसका अर्थ यह नहीं कि सामान्य व्यक्ति अपने हर विचार पर हमेशा सचेत ध्यान रखता है।
Context
After objects being known or unknown to mind, purusha is distinguished from mind. Changing mental activity is considered in relation to the unchanging seer.
Simple explanation
Always known is said in relation to purusha. It does not mean that an ordinary person is consciously attending to every thought at every moment.