Shloka 15.4
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः । तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥१५-४॥
पदच्छेद
ततःtataḥपदम्padamतत्tatपरिमार्गितव्यम्parimārgitavyamयस्मिन्yasminगताःgatāḥनnaनिवर्तन्तिnivartantiभूयःbhūyaḥतम्tamएवevaचcaआद्यम्ādyamपुरुषम्puruṣamप्रपद्येprapadyeयतःyataḥप्रवृत्तिःpravṛttiḥप्रसृताprasṛtāपुराणीpurāṇī
अन्वय
[एनम् सुविरूढमूलम् अश्वत्थम् दृढेन असङ्गशस्त्रेण छित्त्वा] ततः तत् पदम् परिमार्गितव्यम्, यस्मिन् गताः [जनाः] भूयः न निवर्तन्ति । यतः पुराणी प्रवृत्तिः प्रसृता [अस्ति], तम् एव च आद्यम् पुरुषम् [अहम्] प्रपद्ये ।
हिन्दी अर्थ
फिर उस पद की खोज करनी चाहिए जहाँ पहुँचकर फिर लौटना नहीं होता, इस संकल्प के साथ: ‘मैं उसी आदि पुरुष की शरण लेता हूँ, जिससे यह पुरानी सृष्टि-प्रवृत्ति फैली है।’
English meaning
Then seek that state from which those who reach it never return, with this resolve: ‘I take refuge in that primal Person, from whom this ancient movement of existence has unfolded.’
प्रसंग
पिछले श्लोक के छित्त्वा के बाद यह श्लोक बताता है कि आसक्ति काटकर किस लक्ष्य की खोज करनी है।
सरल व्याख्या
अनासक्ति खालीपन पर नहीं रुकती; वह आदि पुरुष के आश्रय और न लौटने वाले पद की खोज की ओर जाती है।
Context
Continuing the preceding phrase about cutting, this verse identifies the goal to seek after loosening attachment.
Simple explanation
Detachment does not stop at an empty condition; it leads towards refuge in the original Person and the non-returning goal.