Shloka 15.3
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च संप्रतिष्ठा । अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल- मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥१५-३॥
पदच्छेद
नnaरूपम्rūpamअस्यasyaइहihaतथाtathāउपलभ्यतेupalabhyateनnaअन्तःantaḥनnaचcaआदिःādiḥनnaचcaसंप्रतिष्ठाsaṃpratiṣṭhāअश्वत्थम्aśvatthamएनम्enamसुविरूढ-मूलम्suvirūḍha-mūlamअसङ्ग-शस्त्रेणasaṅga-śastreṇaदृढेनdṛḍhenaछित्त्वाchittvā
अन्वय
इह अस्य रूपम् तथा न उपलभ्यते; अन्तः न [उपलभ्यते], आदिः च न [उपलभ्यते], संप्रतिष्ठा च न [उपलभ्यते] । एनम् सुविरूढमूलम् अश्वत्थम् दृढेन असङ्गशस्त्रेण छित्त्वा [ततः तत् पदम् परिमार्गितव्यम्] ।
हिन्दी अर्थ
यहाँ उसका रूप वैसा स्पष्ट नहीं पकड़ा जाता; न उसका अन्त दिखता है, न आरम्भ, न उसका स्थिर आधार। इस गहरी जड़ों वाले अश्वत्थ को दृढ़ अनासक्ति के शस्त्र से काटकर—
English meaning
Its form cannot be fully grasped here: neither its end, its beginning, nor its settled foundation. Having cut down this deeply rooted ashvattha with the firm weapon of nonattachment—
प्रसंग
वृक्ष के विस्तार के बाद कृष्ण उसके पूरे रूप को पकड़ने की कठिनाई और उससे छूटने की दिशा बताते हैं।
सरल व्याख्या
असङ्ग शस्त्र की तरह कहा गया है। उद्देश्य संसार का बाहरी विनाश नहीं, उससे चिपकी आसक्ति का छेदन है।
Context
After describing the tree's reach, Krishna turns to the difficulty of grasping its whole form and the way beyond it.
Simple explanation
Nonattachment is pictured as a weapon. The point is cutting clinging, rather than physically destroying the world.