Passage 1.5
तदेजति तन्नैजति तद्दूरे तद्वन्तिके । तदन्तरस्य सर्वस्य तदु सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥ ५ ॥
पदच्छेद
अन्वय
तत् एजति; तत् न एजति । तत् दूरे [अस्ति]; तत् उ अन्तिके [अस्ति] । तत् अस्य सर्वस्य अन्तः [अस्ति]; तत् उ अस्य सर्वस्य बाह्यतः [अस्ति] ।
हिन्दी अर्थ
वह चलता है और नहीं भी चलता; वह दूर है और निकट भी। वह इस सबके भीतर है और इस सबके बाहर भी।
English meaning
It moves, and it does not move. It is far away, and it is near. It is within all this, and also outside all this.
व्याख्या
भीतर-बाहर और दूर-पास के युग्म साधारण स्थान की सीमा को चुनौती देते हैं। इन्हें भौतिक वस्तु की असम्भव गति का वैज्ञानिक दावा बनाने के बजाय पाठ की दार्शनिक भाषा में पढ़ें।
Explanation
Inside and outside, far and near challenge ordinary spatial limits. Read these as philosophical language, not as a scientific claim about the impossible motion of a physical object.
संदर्भ
स्थिरता और गति, दूरी और निकटता के विरोधी प्रतीकों से आत्मा की सामान्य इन्द्रिय-बोध से भिन्नता बताई जाती है।
Context
Contrasting images of stillness and movement, distance and nearness point beyond ordinary sensory categories.