Sunday Meditation· Open to Everyone

प्रथमः खण्डः

संस्कृत

Passage 1.1

ॐ केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः । केनेषितां वाचमिमां वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥ १ ॥

पदच्छेद

ॐoṃकेनkenaइषितम्iṣitamपततिpatatiप्रेषितम्preṣitamमनःmanaḥकेनkenaप्राणःprāṇaḥप्रथमःprathamaḥप्रैतिpraitiयुक्तःyuktaḥकेनkenaइषिताम्iṣitāmवाचम्vācamइमाम्imāmवदन्तिvadantiचक्षुःcakṣuḥश्रोत्रम्śrotramकःkaḥउuदेवःdevaḥयुनक्तिyunakti

अन्वय

ॐ । केन इषितम् प्रेषितम् मनः पतति; केन युक्तः प्रथमः प्राणः प्रैति; केन इषिताम् इमाम् वाचम् [जनाः] वदन्ति; कः उ देवः चक्षुः श्रोत्रम् [च] युनक्ति ।

Passage 1.2

श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद्वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः चक्षुषश्चक्षुः | अतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥ २ ॥

पदच्छेद

श्रोत्रस्यśrotrasyaश्रोत्रम्śrotramमनसःmanasaḥमनःmanaḥयत्yatवाचःvācaḥहhaवाचम्vācamसःsaḥउuप्राणस्यprāṇasyaप्राणःprāṇaḥचक्षुषःcakṣuṣaḥचक्षुःcakṣuḥअतिमुच्यatimucyaधीराःdhīrāḥप्रेत्यpretyaअस्मात्asmātलोकात्lokātअमृताःamṛtāḥभवन्तिbhavanti

अन्वय

यत् [यस्मात् तत्] श्रोत्रस्य श्रोत्रम्, मनसः मनः, वाचः ह वाचम् [वाक् इत्यर्थः] [अस्ति]; सः उ प्राणस्य प्राणः, चक्षुषः चक्षुः [अस्ति] । [तस्मात्] धीराः [तत् ब्रह्म आत्मा इति ज्ञात्वा श्रोत्राद्यात्मभावम्] अतिमुच्य अस्मात् लोकात् प्रेत्य अमृताः भवन्ति ।

Passage 1.3

न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग्गच्छति नो मनः । न विद्मो न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात् ॥ ३ ॥

पदच्छेद

नnaतत्रtatraचक्षुःcakṣuḥगच्छतिgacchatiनnaवाक्vākगच्छतिgacchatiनnaउuमनःmanaḥनnaविद्मःvidmaḥनnaविजानीमःvijānīmaḥयथाyathāएतत्etatअनुशिष्यात्anuśiṣyāt

अन्वय

तत्र चक्षुः न गच्छति; वाक् न गच्छति; मनः न उ [गच्छति] । यथा एतत् अनुशिष्यात् [तथा] न विद्मः, न विजानीमः ।

Passage 1.4

अन्यदेव तद्विदितादथो अविदितादधि । इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे ॥ ४ ॥

पदच्छेद

अन्यत्anyatएवevaतत्tatविदितात्viditātअथathaउuअविदितात्aviditātअधिadhiइतिitiशुश्रुमśuśrumaपूर्वेषाम्pūrveṣāmयेyeनःnaḥतत्tatव्याचचक्षिरेvyācacakṣire

अन्वय

तत् विदितात् अन्यत् एव [अस्ति], अथो अविदितात् अधि [अस्ति] । ये नः तत् व्याचचक्षिरे, [तेषाम्] पूर्वेषाम् इति शुश्रुम ।

Passage 1.5

यद्वाचाऽनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ ५ ॥

पदच्छेद

यत्yatवाचाvācāअनभ्युदितम्anabhyuditamयेनyenaवाक्vākअभ्युद्यतेabhyudyateतत्tatएवevaब्रह्मbrahmaत्वम्tvamविद्धिviddhiनnaइदम्idamयत्yatइदम्idamउपासतेupāsate

अन्वय

यत् वाचा अनभ्युदितम् [अस्ति], येन वाक् अभ्युद्यते, तत् एव त्वम् ब्रह्म विद्धि; यत् इदम् [जनाः] उपासते, [तत्] इदम् न [ब्रह्म] ।

Passage 1.6

यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ ६ ॥

पदच्छेद

यत्yatमनसाmanasāनnaमनुतेmanuteयेनyenaआहुःāhuḥमनःmanaḥमतम्matamतत्tatएवevaब्रह्मbrahmaत्वम्tvamविद्धिviddhiनnaइदम्idamयत्yatइदम्idamउपासतेupāsate

अन्वय

यत् मनसा न मनुते [जनः], येन मनः मतम् [अस्ति इति] आहुः, तत् एव त्वम् ब्रह्म विद्धि; यत् इदम् [जनाः] उपासते, [तत्] इदम् न [ब्रह्म] ।

Passage 1.7

यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ ७ ॥

पदच्छेद

यत्yatचक्षुषाcakṣuṣāनnaपश्यतिpaśyatiयेनyenaचक्षूँषिcakṣūm̐ṣiपश्यतिpaśyatiतत्tatएवevaब्रह्मbrahmaत्वम्tvamविद्धिviddhiनnaइदम्idamयत्yatइदम्idamउपासतेupāsate

अन्वय

[लोकः] यत् चक्षुषा न पश्यति, येन चक्षूंषि पश्यति, तत् एव त्वम् ब्रह्म विद्धि; यत् इदम् [जनाः] उपासते, [तत्] इदम् न [ब्रह्म] ।

Passage 1.8

यच्छ्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम् । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ ८ ॥

पदच्छेद

यत्yatश्रोत्रेणśrotreṇaनnaशृणोतिśṛṇotiयेनyenaश्रोत्रम्śrotramइदम्idamश्रुतम्śrutamतत्tatएवevaब्रह्मbrahmaत्वम्tvamविद्धिviddhiनnaइदम्idamयत्yatइदम्idamउपासतेupāsate

अन्वय

यत् श्रोत्रेण [जनः] न शृणोति, येन इदम् श्रोत्रम् श्रुतम् [अस्ति], तत् एव त्वम् ब्रह्म विद्धि; यत् इदम् [जनाः] उपासते, [तत्] इदम् न [ब्रह्म] ।

Passage 1.9

यत्प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥ ९ ॥

पदच्छेद

यत्yatप्राणेनprāṇenaनnaप्राणितिprāṇitiयेनyenaप्राणःprāṇaḥप्रणीयतेpraṇīyateतत्tatएवevaब्रह्मbrahmaत्वम्tvamविद्धिviddhiनnaइदम्idamयत्yatइदम्idamउपासतेupāsate

अन्वय

यत् प्राणेन [जनः] न प्राणिति, येन प्राणः प्रणीयते, तत् एव त्वम् ब्रह्म विद्धि; यत् इदम् [जनाः] उपासते, [तत्] इदम् न [ब्रह्म] ।

Text settings

Paper color

Read mode

Hide menus for a clear reading page.

Sections

Passages · प्रथमः खण्डः

Read the whole section →